Goederenroutering Oost Nederland: Meedogenloos plan met rampzalige gevolgen voor Oost Nederland

woensdag, 13 maart 2013 14:46
Afdrukken

(Bron: Rona, 16 januari 2013) (new)

Werkbezoek Statenleden Overijssel op 16-01-2013 legde veel bestaande ellende bloot

De Goederenroutering Oost Nederland (kortweg GON) is een onderdeel van het Programma Hoogfrequent Spoor (PHS). De Tweede Kamer beslist over PHS en over GON op basis van papieren voorstellen. Natuurlijk worden de voordelen, de noodzaak zelfs van deze voorstellen aangetoond. Alles binnen het gestelde budget, binnen wettelijke normen (die niet al te streng zijn) en natuurlijk met een gunstig berekende Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse. De rapporten die verschijnen voor nader onderzoek op basis van Kamermoties leiden veelal tot resultaten die niet erg ongunstig zijn voor de voorstellen. (Zie Nieuwsbrief no. 3 van augustus 2012, ook te vinden op www.rona-info.nl). Alles emotieloos. Geluiddempers op de spoorstaven verlagen het geluid met 3dB. Voor een mens is die vermindering pas waarneembaar bij 8 dB, maar met die 3dB van de geluiddempers kun je wel nog keurig netjes voldoen aan de geluidsnormen.

De Statenleden van de provincie Overijssel vinden evenwel dat je moet zien, horen, voelen wat de effecten van meer goederentreinen zijn die dwars door dorpen en stadswijken gaan. Dus bij de omwonenden zelf gaan kijken. Niet dat zij beslissen over GON, maar ze kunnen uiteraard bij hun partijgenoten in Den Haag invloed uitoefenen mbt de beslissingen die ze daar nemen. Om die reden gingen deze Statenleden, althans de commissie Bereikbaarheid en Openbaar Vervoer een aantal plekken bekijken langs de Twentelijn. Dat zien, horen en voelen maakte het duidelijk toch wel even anders.

Aan de Drienerbeekweg in Hengelo liggen achtertuinen met een diepte van 10 meter tot aan de spoordijk. De

geplaatste geluidsschermen helpen echt niet voldoende om aangenaam in je tuin te zitten. Het werd de Statencommissie heel erg duidelijk dat hulpdiensten vanwege de dichte bebouwing en de geluidsschermen nauwelijks toegang tot de spoorlijn hebben, als zich daar een treinramp voordoet.

 

In de Tapuitstraat zakken de huizen weg. Een huis is aan een kant al een halve meter in de grond gezakt. Overal ontstaan daar in de woning scheuren in de muren, ruiten breken en de vloer van de badkamer lekt. Statenleden bekeken het hele huis en spraken uitvoerig met de mensen van de gemeente Hengelo die de trillingen en de scheuren juist die dag kwamen bekijken. Het is niet alleen een gevolg van trillingen veroorzaakt door de trein, maar ook de grondwaterstand, die invloed heeft op de effecten van de trillingen.

Loop je door de tien meter diepe achtertuin naar de spoordijk (met geluidsscherm) dan valt ook op dat er scheuren zijn ontstaan in de basaltblokken aan de voet van de spoordijk. Ze komen een paar centimeter naar buiten.

Daarna naar Delden. Een mooi stadje. Maar alle Deldenaren wonen binnen 500 meter van het spoor. De spoorlijn loopt dwars door Delden met een ruimte van net 50 meter tussen de huizen aan beide zijden van het spoor. Het ziet er zeer landelijk uit met dit spoorlijntje. Verdubbeling van het spoor en de komst van masten voor de elektrificatie betekenen een grove aantasting van dit gebied. Daar moeten straks vele goederentreinen overheen en dat met een maximum van 1700 ketelwagens per jaar met brandbare gassen. Heterzorgingstehuis - met niet zelfredzame personen - en het Twickelcollege liggen aan de ene kant van het spoor, de hulpdiensten aan de andere kant. De wethouder wist nog te vertellen dat ProRail toestemming heeft gegeven voor één goederentrein per nacht aan DB-Schenker. Het College B&W was hierover echter niet geïnformeerd. Vlgs. welingelichte kringen wordt Caprolactam vervoerd. Caprolactam valt onder de transportgevarenklasse 6.1: Giftige stoffen.

Delden is op nieuwe ideeën gekomen: het Twentekanaal Plus. Kern is het vliegveld Twente dat omgebouwd wordt tot een overslagpunt van water- op railvervoer en omgekeerd. Een kanaal van het Twentekanaal naar het huidige vliegveld moet gegraven worden. Vanaf het overslagpunt daar met een spoorlijn langs de A1 ten zuiden van Oldenzaal en naar Duitsland. Geen goederentreinen meer door dorpen en steden, geen trillingen en geen geluidsoverlast, en gevaarlijke stoffen over plekken waar ze minder ellende kunnen uitrichten.

Borne kwam aan de beurt. Een pand pal langs het spoor. Het staat er al 85 jaar. Pas de laatste 5 jaar kraakt het dak hevig door de komst van de langere, zwaardere en snellere treinen. Aan alle kanten ontstaan verticale scheuren. Boven het raam van de bovenverdieping komen een paar bakstenen een tweetal centimeter naar buiten. ProRail is hier nu wel bezig met serieus onderzoek.

Een schouwrit met de bus langs het spoor in Rijssen. Het daar wonende Statenlid kon zijn collega’s veel vertellen over de problemen met de geluidsschermen, de trillingen, de grondwaterstanden en het veen. De laatste twee factoren kunnen duidelijk meespelen in het probleem van de trillingen en de scheuren die ontstaan in de nieuwe tunnel en aan de woningen aldaar. Op weg naar Holten kwamen aan de orde het waterwingebied van Vitens en de vestiging van Zozijn binnen 200m van het spoor. Ook was er aandacht voor de plaatselijk aangebrachte geluiddempers.

Bij de afsluiting in Holten vertelde Jan-Frens Bergman, voorzitter van de FDP Ortsverband in Emmerich een en ander over de situatie aan de Duitse zijde. De verwachtingen in Emmerich zijn, dat in de toekomst de situatie op het spoor Zevenaar – Oberhausen onhoudbaar wordt: ICE trein, lokaal personen verkeer, expres Lijn Düsseldorf – Arnhem, lokaal goederenvervoer, internationaal goederenvervoer, de Betuwe Lijn. Op dit moment is men bezig met inspraakprocedures in het algemeen, maar ook met inspraakprocedures voor blokverdichting waarbij treinen dichter op elkaar rijden en voor ongelijkvloerse kruisingen. De meeste bezwaren gaan over geluidsoverlast. Er wordt gevreesd dat er onvoldoende geld is om te verwachten problemen aan te pakken. Dat wordt verstrekt door het feit dat de laatste twee jaar alle spoorwegovergangen gerenoveerd zijn met nieuwe signaleringen en bestrating. Verwacht wordt dat eind 2013 de inspraakprocedures zijn afgerond en in de periode 2016-2018 de vergunningen worden verleend. Een en ander zou dan voltooid kunnen zijn in 2020?

 Met een dergelijk werkbezoek komen de ingrijpende financiële gevolgen en zelfs de gevolgen voor de gezondheid door de nu al rijdende goederentreinen naar voren. Anders dan in voorstellen en rapporten werd het, soms op emotionele wijze, door de direct betrokkenen verwoord. Gelukkig leggen Kamerleden ook, soms meerdere malen. deze werkbezoeken af. Zulke bezoeken zorgden ervoor dat bijvoorbeeld het VVD-kamerlid Charley Aptroot trillingswetgeving eiste. Op een ander moment leidden zijn vragen ertoe dat door de minister van ProRail geëist werd dat ProRail als een goede buurman met klagers over trillingen moet omgaan. Er staan nog nieuwe bezoeken in de planning.

In hoeverre werkt emotie? Hebben ongelukken met treinen die door een rood sein reden (Barendrecht met een alerte machinist van een personentrein die zelf zag dat er een en ander niet klopte en daarmee een ramp voorkwam, Amsterdam in het voorjaar 2012) er aan bijgedragen dat de Kamer besloten heeft het seinstelsel ERTMS in te voeren?

 

Eline van den Brink, Henk Derks
 
(Via)